Transformacja energetyczna postępuje, a firmy odczuwają coraz większą presję, aby przyłączyć się do zielonej rewolucji, a ta związana jest z nowymi regulacjami i oczekiwaniami nakładanymi przez kontrahentów, klientów czy instytucje finansowe. Co, jeśli własna instalacja fotowoltaiczna nie wchodzi w grę? Najlepszym rozwiązaniem mogą okazać się spółdzielnie energetyczne dla firm. 

W biznesie coraz częściej problemem nie jest sama chęć korzystania z OZE, ale praktyka. Nie każda firma ma dach o odpowiedniej konstrukcji, wolny grunt, warunki przyłączeniowe albo budżet na własną instalację. Nie każda chce też zamrażać kapitał kiedy ten może pracować w podstawowej działalności. Spółdzielnia energetyczna odpowiada właśnie na ten problem, bo pozwala korzystać z lokalnej energii odnawialnej bez konieczności samodzielnej budowy źródła. 

Czy firma może przystąpić do spółdzielni energetycznej?

Tak. Przedsiębiorstwa mogą być członkami spółdzielni energetycznych, o ile spełnione są warunki określone w przepisach i statucie danej spółdzielni. Nie jest to model zarezerwowany wyłącznie dla osób fizycznych, rolników czy samorządów. Do spółdzielni mogą należeć również spółki prawa handlowego, zakłady produkcyjne, hotele, magazyny, chłodnie, firmy usługowe, przedsiębiorstwa komunalne czy lokalne grupy biznesowe.

Podstawowe znaczenie ma lokalny charakter rozwiązania. Punkty poboru energii członków oraz instalacje OZE działają w ramach określonego obszaru (maksymalnie 3 sąsiadujące gminy) i jednego operatora systemu dystrybucyjnego. Dzięki temu energia produkowana lokalnie może być rozliczana na potrzeby lokalnych odbiorców. Firma oficjalnie staje się częścią modelu, w którym energia powstaje bliżej miejsca zużycia.

Na jakiej zasadzie działa współdzielenie energii?

Współdzielenie energii polega na tym, że instalacja OZE produkuje energię, która trafia do sieci, a następnie jest rozliczana na potrzeby członków spółdzielni. Dla firm szczególnie ważne jest to, że członkowie nie muszą mieć identycznego profilu zużycia. Jedna firma pobiera najwięcej energii rano, inna pracuje zmianowo, kolejna ma stałe zużycie przez cały dzień, a jeszcze inna zużywa więcej energii sezonowo. 

Spółdzielnia energetyczna pozwala lepiej wykorzystać energię wytwarzaną lokalnie, bo łączy potrzeby kilku odbiorców. W efekcie produkcja z OZE może być dopasowana do realnego zapotrzebowania grupy, a nie tylko jednego przedsiębiorstwa.

Przeczytaj również “Czym jest spółdzielnia energetyczna i dlaczego warto do niej przystąpić z Asili?”

Dlaczego lokalna energia jest opłacalna dla biznesu?

Spółdzielnia energetyczna obniża ryzyko, które dziś jest jednym z największych problemów firm, czyli ceny energii i jej nieprzewidywalności. Lokalna energia daje firmom kilka korzyści jednocześnie. Po pierwsze, pozwala zmniejszyć ekspozycję na wahania cen rynkowych. Po drugie, umożliwia korzystanie z energii odnawialnej bez samodzielnej inwestycji w instalację. Po trzecie, wspiera realizację celów środowiskowych i oczekiwań kontrahentów.

To szczególnie ważne dla przedsiębiorstw, które działają w łańcuchach dostaw większych organizacji. Coraz częściej kontrahenci pytają nie tylko o cenę produktu, ale również o ślad węglowy, źródła energii i realne działania w obszarze ESG. Udział w spółdzielni energetycznej może być dla firmy argumentem w rozmowach z klientami, bankami i inwestorami.

Kiedy spółdzielnia energetyczna ma największy sens?

Największy potencjał mają firmy, dla których energia elektryczna jest istotnym kosztem działalności. Dotyczy to przede wszystkim zakładów produkcyjnych, przetwórni, chłodni, magazynów, centrów logistycznych, hoteli, obiektów handlowych, firm komunalnych oraz przedsiębiorstw działających w taryfach B i C.

Spółdzielnia energetyczna jest również dobrym rozwiązaniem dla firm, które chcą korzystać z OZE, ale nie mają odpowiednich warunków technicznych. Brak miejsca na instalację fotowoltaiczną, ograniczenia konstrukcyjne dachu, brak gruntu, odmowa przyłączenia albo zbyt wysoki koszt inwestycji nie muszą oznaczać rezygnacji z zielonej energii. W takim przypadku wspólny model lokalny pozwala ominąć barierę, która dla pojedynczej firmy byłaby trudna do pokonania.

W praktyce spółdzielnia energetyczna jest najbardziej racjonalna tam, gdzie firma chce obniżać rachunki, stabilizować koszty i budować wiarygodność środowiskową, ale nie chce samodzielnie zarządzać projektem energetycznym.

Rozwiązania prawne dla firm

Spółdzielnie energetyczne działają w oparciu o ustawę o odnawialnych źródłach energii, więc mówimy o modelu uregulowanym prawnie, a nie o nieformalnym porozumieniu kilku firm. Przepisy określają m.in. zasady funkcjonowania spółdzielni, warunki rozliczeń, obowiązki rejestracyjne oraz wymagania dotyczące instalacji OZE.

Co do zasady spółdzielnia musi liczyć co najmniej trzech członków, działać na obszarze jednego operatora systemu dystrybucyjnego i zostać wpisana do wykazu prowadzonego przez KOWR. Istotne są również limity mocy instalacji OZE oraz wymóg pokrycia określonej części zapotrzebowania członków energią z własnych źródeł.

Z perspektywy właściciela firmy kluczowe są trzy pytania. Czy punkt poboru energii może zostać objęty spółdzielnią? Czy profil zużycia firmy pasuje do modelu lokalnego bilansowania? Czy dokumenty członkowskie jasno opisują zasady rozliczeń, prawa, obowiązki i możliwość wyjścia ze spółdzielni?

Dobrze przygotowany model powinien dawać przedsiębiorcy przejrzystość. Firma musi wiedzieć, ile płaci, za co płaci, kto odpowiada za instalację, kto prowadzi rozliczenia, jakie opłaty pozostają poza modelem i jakie obowiązki wynikają z członkostwa. 

Spółdzielnia energetyczna a ESG

Jeszcze kilka lat temu zielona energia była dla wielu firm elementem wizerunkowym. Dziś coraz częściej staje się warunkiem utrzymania konkurencyjności. Kontrahenci, zwłaszcza więksi i międzynarodowi, pytają o ślad węglowy, źródła energii i dane środowiskowe. Instytucje finansowe analizują ryzyka klimatyczne. Klienci oczekują większej odpowiedzialności.

Spółdzielnia energetyczna może wspierać firmę w tym procesie, bo pozwala wykazać realne korzystanie z energii odnawialnej. To nie jest wyłącznie deklaracja marketingowa. To uczestnictwo w lokalnym modelu produkcji i konsumpcji energii.

Dla przedsiębiorcy oznacza to podwójną korzyść, czyli niższy koszt energii oraz mocniejszą pozycję w rozmowach z rynkiem. Firma może pokazać, że jej transformacja energetyczna ma konkretny wymiar.

Spółdzielnie energetyczne z Asili bez CAPEX i OPEX

Jednym z modeli wejścia firm do spółdzielni energetycznej jest współpraca z Asili. To rozwiązanie dla przedsiębiorstw, które chcą korzystać z lokalnej energii, ale nie chcą finansować budowy instalacji ani przejmować bieżącej obsługi projektu. Więcej na ten temat znajdziesz w zakładce “Spółdzielnia energetyczna dla firm”.

Model bez CAPEX oznacza, że firma nie ponosi nakładów inwestycyjnych na instalację OZE. Nie angażuje własnego kapitału, nie uruchamia kredytu ani leasingu i nie zamraża środków, które mogą pracować w podstawowej działalności. Finansowanie inwestycji pozostaje po stronie Asili.

Model bez OPEX oznacza natomiast, że firma nie przejmuje bieżących kosztów i obowiązków operacyjnych. Obsługa formalna, administracyjna i techniczna, kontakty z operatorem systemu dystrybucyjnego, rozliczenia oraz raportowanie są prowadzone przez Asili. Przedsiębiorca korzysta z energii, ale nie musi zarządzać instalacją ani strukturą spółdzielni.

To szczególnie istotne dla firm, które chcą efektu ekonomicznego i środowiskowego, ale nie chcą stawać się inwestorem energetycznym. W takim modelu firma podpisuje umowę członkowską, a wyspecjalizowany partner prowadzi proces od analizy zużycia energii, przez dobór projektu, po uruchomienie i obsługę rozliczeń. W przesłanej publikacji Asili wskazuje, że przejmuje finansowanie inwestycji, prowadzenie spółdzielni, formalności, kontakty z OSD, rozliczenia i raportowanie, a firma płaci za faktycznie skonsumowaną energię.

Lokalna energia dla biznesu

W najprostszym ujęciu spółdzielnia energetyczna pozwala obniżyć koszt energii. Ale jej znaczenie dla biznesu jest szersze. To narzędzie, które może poprawić odporność firmy na zmiany rynkowe, wzmocnić jej pozycję w łańcuchach dostaw i zwiększyć kontrolę nad jednym z kluczowych kosztów operacyjnych.

Lokalna energetyka opłaca się firmom, bo daje dostęp do tańszej i bardziej przewidywalnej energii. Opłaca się regionom, bo wzmacnia niezależność energetyczną i pozwala lepiej wykorzystywać lokalne zasoby. Opłaca się środowisku, bo zwiększa udział energii odnawialnej w realnym zużyciu. Opłaca się też kontrahentom i instytucjom finansowym, bo ogranicza ryzyka związane z energią, emisjami i kosztami działalności.

Dla właściciela firmy najważniejsze jest jednak to, że spółdzielnia energetyczna nie wymaga zmiany profilu działalności. Przedsiębiorca nie musi budować własnej elektrowni, zarządzać instalacją ani angażować kapitału w projekt, który nie jest jego głównym biznesem. Może wejść do lokalnego modelu energetycznego i korzystać z jego efektów.

W warunkach rosnącej presji regulacyjnej, kosztowej i środowiskowej takie rozwiązania będą zyskiwać na znaczeniu.

Wypełnij formularz na dole strony i porozmawiaj z nami o swojej spółdzielni energetycznej.